Mail

Geothermie


Geothermische energie in Nederland

Grondwater op grotere diepte is een bron voor energie in Nederland. Vooralsnog voor het direct gebruik van geothermie voor verwarming en op termijn voor de generatie van elektriciteit.

Aardwarmte is een vorm van duurzame energie, die in Nederland goed kan worden geproduceerd door warm water van 45-120°C op te pompen uit watervoerende aardlagen op 1,5 tot 4 km diepte. Gebaseerd op temperatuurgegevens van de ondergrond zijn verschillende evaluatieprojecten uitgevoerd in de tachtiger jaren, die uiteindelijk hebben geresulteerd in een aantal inventarisatie- en haalbaarheidsstudies. In 2005 is de eerste exploratievergunning toegekend. Sindsdien zijn er meer dan 80 vergunningaanvragen ingediend. Sinds 2007 wordt er in het Westland daadwerkelijk aardwarmte geproduceerd. Voor kaarten en overzichten van vergunningen zie hieronder onder ‘Vergunningen Geothermie’.


Eisen mijnbouwkundige kennis en expertise

Brief minister over olie en gas bij aardwarmtewinning.

Bij het merendeel van de tot nu toe gerealiseerde projecten voor aardwarmtewinning komt er olie of gas mee met het opgepompte water. Dat heeft verregaande gevolgen, zo stelt de minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie in een brief die hij op 31 januari 2012 aan alle betrokken partijen heeft gestuurd. De minister wijst erop, dat het oppompen van olie en gas gevaren met zich meebrengt. Om de veiligheid te waarborgen moeten er technische maatregelen worden genomen, en dat betekent veelal een flinke kostenpost. Ook moet er bij de aardwarmteproducenten kennis en kunde beschikbaar zijn van mijnbouw, techniek en regelgeving.
De Inspecteur-generaal der Mijnen zal bezien of de huidige en beoogde vergunninghouders voldoende kennis en kunde hebben om mijnbouwkundige problemen bij aardwarmteprojecten aan te pakken. Dit kan ertoe leiden dat beoogde en huidige vergunninghouders maatregelen moeten treffen om aan de gestelde eisen te voldoen.

Meer informatie: brief EL&I, nr. ETM/EM/12008276


ThermoGIS

Om de zoektocht naar geschikte plaatsen voor aardwarmte te ondersteunen heeft TNO een gratis geothermisch informatiesysteem ontwikkeld: ThermoGIS™ (zie www.thermogis.nl). Met dit systeem beschikt iedereen over een eerste grove inschatting van de mogelijkheid op een bepaalde locatie geothermie te ontwikkelen en over een schat aan informatie op het gebied van aardwarmte in Nederland. Zie ook de publicatielijst onderaan deze pagina.


Garantieregeling / Regeling SEI risico's voor Aardwarmte

LET OP: De termijn voor indiening bij Agentschap NL is gesloten per 1 april 2011, 17.00 uur. Te laat binnengekomen aanvragen worden nooit in behandeling genomen.

Over een nieuwe indieningstermijn is momenteel nog niets bekend. U wordt geadviseerd hiervoor de Staatscourant en de website van het Agenschap NL in de gaten te houden. Zodra er nieuws is zal ook een bericht op NLOG geplaatst worden.

Achtergrond:
Bij een aardwarmteproject loopt u een risico van misboring. Maar aangezien een boring zeer kostbaar is, kan een misboring grote financiële gevolgen hebben. Door gebruik te maken van de regeling SEI (Subsidieregeling Energie en Innovatie) Risico's dekken voor Aardwarmte is dat risico voor een groot deel af te dekken. Deze regeling is bedoeld voor mensen die gevorderde plannen hebben voor het uitvoeren van een aardwarmteproject.

Bij het opstellen van uw aanvraag kan voor de berekening van het geothermisch vermogen gebruik worden gemaakt van het programma DoubletCalc. Met dit door TNO beschikbaar gestelde programma voor geothermische vermogensberekening (DoubletCalc) kan eenvoudig de vereiste overschrijdingskansgrafiek worden verkregen. Meer over DoubletCalc...


Vergunningen Geothermie

Publicatie aangevraagde opsporingsvergunningen
De publicaties van aanvragen voor een opsporingsvergunning kunnen worden ingezien via de website overheid.nl
  • Vul in bij 'Zoek in' de tekst 'aardwarmte'
  • en markeer 'Alleen in de titel'


  • Overzicht vergunningen gedurende 2012

    Vergunningen per 5 maart 2012
    Vergunningen per 1 april 2012
    Vergunningen per 1 april 2011 (shape file)



    Overzichten uit Delfstoffen en Aardwarmte 2011

    Vergunningen voor aardwarmte per 1 januari 2012



    Overzichten uit Delfstoffen en Aardwarmte 2010

    Vergunningen voor aardwarmte per 1 januari 2011



    Wetgeving t.a.v. Geothermie

    Aanvraag omgevingsvergunning (Wabo) (per 1 oktober 2010)
    Per 1 oktober 2010 treedt de Wet algemene bepalingen omgevingsrecht (Wabo) in werking. Deze wet is ook van invloed op de vergunningverlening voor geothermie. Meer informatie hierover kunt u vinden op www.geothermie.nl

    Contact: Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie


    Aanvraag vergunningen voor opsporen en winnen (Mijnbouwwet)
    Voor het opsporen en winnen van delfstoffen of aardwarmte is een daartoe strekkende vergunning nodig van de Minister van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie (artikel 6 van de Mijnbouwwet). De procedure voor het aanvragen van een vergunning is opgenomen in hoofdstuk 2 van de Mijnbouwwet (in bijzonder de artikelen 14 - 17) en is uitgewerkt in hoofdstuk 1 van de Mijnbouwregeling. Paragraaf 1.2 en 1.3 en de bijlagen 1 en 2 van de Mijnbouwregeling geven een opsomming van de gegevens die overlegd moeten worden bij een vergunningaanvraag.

    Aan de verlening van een vergunning voor de opsporing van aardwarmte zijn geen kosten verbonden. Dat geldt ook voor de vergunning voor het winnen van aardwarmte; weliswaar kent de Mijnbouwwet de mogelijkheid om een afdracht te verbinden aan de winning van aardwarmte, maar van deze mogelijkheid wordt door de minister geen gebruik gemaakt, omdat het beleid gericht is op het bevorderen van het gebruik van aardwarmte (in het kader van het klimaatbeleid). Ook voor andere besluiten van de Minister van EL&I op het gebied van opsporing en winning van aardwarmte op basis van de Mijnbouwwet worden geen afdrachten (of leges) gevraagd.

    Praktische toelichting op de procedure door het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie

    Artikel 1.3.1 van de Mijnbouwregeling stelt dat de aanvrager van een opsporingsvergunning een geologisch rapport dient te verstrekken. De inhoud van dit rapport wordt beknopt beschreven in lid 2d.

    Relevante artikelen
    Mijnbouwwet: hoofdstuk 2, artikelen 6-24
    Mijnbouwbesluit: artikelen 2, 3, 4 en 7
    Mijnbouwregeling: artikel 1.2.1, artikel 1.2.2, artikel 1.3.1-1.3.3, bijlage 1 en bijlage 2

    Contact: Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie


    Te verstrekken gegevens door vergunninghouder/operator (Mijnbouwwet)
    Van de gegevens die bij opsporing of winning van delfstoffen verkregen zijn dient een kopie of een representatief deel beschikbaar te worden gesteld aan de Minister van EL&I (artikel 123 van de Mijnbouwwet). Hoofdstuk 7 van het Mijnbouwbesluit beschrijft op welke gegevens dit betrekking heeft. Hoofdstuk 11 van de Mijnbouwregeling geeft hier nadere invulling aan. Meer informatie staat op nlog.nl vermeld op de pagina Procedures. Een praktische uitwerking voor geothermieprojecten is in voorbereiding. De definitieve versie wordt in het voorjaar van 2011 verwacht.

    Voor verdere informatie over wetgeving t.a.v. geothermie wordt tevens verwezen naar: Dutch Country Report Legal Framework (Stichting Platform Geothermie, maart 2008)


    Stichting Platform Geothermie

    De Stichting Platform Geothermie is een non-profit organisatie (NGO). Het Platform Geothermie is gericht op de bevordering van de toepassing van (diepe) geothermie of aardwarmte in Nederland. De stichting wordt ondersteund door Senter Novem en het Ministerie van Economische Zaken, Landbouw en Innovatie.

    Voor nieuwsbrieven, persberichten, project beschrijvingen etc. verwijzen wij naar de website van de Stichting Platform Geothermie. Een deel van de onderstaande informatie is direct gelinkt naar de website van de Stichting Platform Geothermie.


    Publicaties Geothermie

    Dutch Country Report Legal Framework (Stichting Platform Geothermie, maart 2008)
    Geology of The Netherlands - Geothermal Energy section (A. Lokhorst & Th.E. Wong in: Geology of the Netherlands, Edited by Th.E. Wong, D.A.J. Batjes & J. de Jager, Royal Netherlands Academy of Arts and Sciences, 2007: 341–346 2007)
    Introduction Geothermal Energy, Renewable, Resilient or Sustainable? (Victor van Heekeren, Technische Universiteit Delft, december 2007)
    Lower Cretaceous Rijnland Group aquifers in the West Netherlands Basin: suitability for geothermal energy. TNO-Report: TNO-034-UT-2009-02410
    Inventarisatie aardwarmtepotentie Nederlandse ondergrond; geologische onzekerheden en te nemen maatregelen. TNO-Report: TNO-034-UT-2010-00473A
    Rapportage ruimtelijke ordening geothermie (F3). TNO-Report: TNO-034-UT-2009-01286
    Symposium ‘Geothermie komt naar boven’ (januari 2008)
    Aardwarmte vervangt gas bij verwarmen vleestomatenkas (maart 2009)

    Voor meer informatie: zie de website van Stichting Platform Geothermie


    EU projecten Geothermische Energie

    GTR-H project: Het belangrijkste doel van dit door de EU ondersteunde project is het verbeteren van de voorwaarden voor het ontwikkelen van geothermische energie. Dit gebeurt met name door de evaluatie van non-technische barrieres en onvolkomenheden in de regelgeving. In bijzonder zal het zich richten op harmonisering van nationale wetgeving in de EU landen.


    Links

    Energiek2020.nu